Sıkıntılı kuyular için sık sık sorulan sorular

Ülke genelinde yapılan sondaj ve kuyu işlemi sonrası sıkıntılı kuyular için sık sık sorulan sorulara cevap vermeye çalışacağız.

Neden Şeker Gübresi?
Sondaj kuyularında, özellikle blok kil ve blok şist gibi katmanlarda karşılaşılan tıkanıklıklar, genellikle bu malzemelerin suyla temas ettiğinde şişmesi veya sondaj sırasında oluşan “kek” tabakasının gözenekleri kapatmasından kaynaklanır.
Halk arasında “şeker gübresi” olarak bilinen Amonyum Sülfat (NH_4)_2SO_4, bu tür durumlarda teknik bir çözüm olarak birçok kuyuda denedik ve faydasını gördük.
​ İşte bu işlemin kimyasal mantığı ve uygulama detayları: ​Şeker Gübresinin Kimyasal Faydaları: ​Kil ve şist tabakaları, negatif elektrik yüküne sahip minerallerden oluşur. Bu yapılar suyu emdiklerinde şişer ve kuyunun su verimini (debisini) düşürür.
​Kil Dağıtıcı Etki: Şeker gübresindeki amonyum iyonları, kil minerallerinin arasına girerek kilin su tutma ve şişme özelliğini kırar. Kilin yapısını “gevşeterek” topaklanmış halden daha akışkan veya kırılgan bir hale gelmesini sağlar.
​Çözünürlüğü Artırma: Gübre, kuyu içerisindeki suyun yoğunluğunu ve iyon hareketliliğini değiştirerek, cidarlara yapışmış olan sondaj çamurunun (bentonit vb.) yumuşayıp sökülmesine yardımcı olur.
​Uygulama Miktarı ve Yöntemi
​200 metrelik bir kuyu için 4-5 torba (yaklaşık 200-250 kg) şeker gübresi kullanmak genellikle yeterli ve dengeli bir miktardır.
​Eriterek Dökme: Gübreyi doğrudan çuvalla kuyuya boşaltmak yerine,
Özellikle içinde pompa olan kuyulara bir varil içerisinde suyla iyice eritip şerbet haline getirerek kuyuya basmak çok daha etkili olur. Bu sayede kimyasal, dibe çöküp taşlaşmak yerine tüm kuyu cidarına nüfuz eder.
Kompresör yapılacak ise çuval ile yavaş yavaş kılıf borunun içine dökebilirsiniz.
​Bekleme Süresi: Gübrenin kil yapısını bozması için zamana ihtiyacı vardır. Döküldükten sonra 24 saat bekletilmesi idealdir.
​Kompresörle Temizlik: (Geliştirme)
​Bir gün sonra kompresör yapmak kesinlikle faydalıdır. Hatta bu işlemin başarısı için kritik adımdır.
​Parçalanmış Atıkları Tahliye Eder: Şeker gübresinin gevşettiği kil ve şist parçaları kuyu dibine çöker. Yüksek basınçlı hava (kompresör), bu ağırlaşmış malzemeyi kuyu dışına atmanın tek etkili yoludur.
​Gözenekleri Açar: Hava basıncı, formasyonun içine itilen kimyasalı geri çekerek su damarlarının ağzındaki tıkanıklıkları fiziksel olarak zorlar ve açar.
​Su Kalitesini Korur: Gübre kalıntılarını kuyudan uzaklaştırarak suyun ilerleyen dönemde aşırı tuzlu veya asidik kalmasını önler.
​Önemli Uyarılar !
​Korozyon Riski: Amonyum sülfat asidik bir karakter sergileyebilir. Eğer kuyuda metal boru (teçhizat) varsa, uzun süre bekletmek korozyona (paslanmaya) neden olabilir. 24 saati aşmamaya özen gösterin.
​Pompa Temizliği: Kompresör sonrası dalgıç pompayı indirmeden önce kuyunun tamamen temizlendiğinden emin olun; aksi takdirde kalan kalıntılar pompanızın fanlarına zarar verebilir.
​Bu yöntem, özellikle killi formasyonlarda debi artırmak için uygulanan ekonomik ve etkili bir “kuyu inkişaf” yöntemidir.
Selâm, Dua, Sevgi ve Saygılarımla. Feyzi Gülbaş